Tôi đang có cơ hội đọc bộ sách giáo khoa về giáo dục văn hoá truyền thống Trung Quốc dành cho học sinh từ tiểu học đến trung học phổ thông. Bộ sách được xuất bản bởi Trung Hoa thư cục (Bắc Kinh) và in tại Công ty in ấn Tân Hoa Bắc Kinh.
Nội trong bài viết này là nội dung có trong cuốn Tập 1, do tác giả Hoàng Ngọc Phong chủ biên. Cuốn tập 1 này, tương ứng dành cho học sinh năm đầu tiểu học. Trong phần thuyết minh, ban biên tập thảo rằng:
“Tiểu học là bước khởi đầu của đời người, cũng là thời kỳ hoàng kim đặt nền móng cho học vấn và nhân cách. Các bậc tiền nhân xưa kia vô cùng coi trọng việc “Khai mông”, tích lũy nguồn tài nguyên mông học vô giá. Bộ sách này được biên soạn dành riêng cho học sinh tiểu học gồm 12 tập tương ứng 6 năm học.
Mỗi bài học trong sách được thiết kế chặt chẽ qua 4 phân hệ lớn:
1. Thức văn đoán tự: Lấy diễn biến chữ Hán làm mạch dẫn, phối hợp Giáp cốt văn, Kim văn, Tiểu triện để giải mã cội nguồn văn tự.
2. Khai mông khải trí: Tuyển chọn các danh tác kinh điển mông học như Tam tự kinh, Đệ tử quy, Thiên tự văn, Ấu học Quỳnh Lâm để bồi dưỡng đạo đức, lễ nghĩa.
3. Tụng thi dã tính: Chắt lọc những áng thơ Đường – Tống mẫu mực để tôi luyện tính tình, nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên đất nước.
4. Bác văn quảng thức: Khám phá lịch sử thư pháp, các thể chữ, Văn phòng tứ bảo và tuyệt tác của các bậc đại danh họa nghìn năm.”
Cuốn Tập 1 này, gồm 10 bài học (mỗi bài 4 phân hệ) như sau:
Bài 1. Con người và Vũ trụ sơ khai
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Nhận diện mặt chữ: 人、大、女、子.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích đoạn “Tam tự kinh”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Thi ca tôi luyện tính tình (“Thần tình thi”, “Thần đồng thi”.
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Giáp cốt văn.
Bài 2. Thân thể, Hiếu đạo và Tình thân
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Gần nơi thân mình: 目、首、心、手.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích Đoạn “Đệ tử quy”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Vọng cảnh nhớ người thân (“Nguyệt cửu nhật ức Sơn Đông huynh đệ”, “Khách trung thủ tuế”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Triện văn.
Bài 3. Trân quý thời gian và Lòng biết ơn
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Giác quan và Diện mạo: 口、耳、面、爪.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích đoạn “Thiên tự văn”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – “Mẫn nông nhị thủ” (Lý Thân).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Lệ thư, Khải thư và các thể chữ.
Bài 4. Thiên nhiên kỳ vĩ và Gia phong dạy con
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Hiện tượng thiên nhiên: 日、月、雨、水.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích đoạn “Tam tự kinh”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Thơ ngũ ngôn Vương Duy (“Tạp thi”, “Tương tư”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Văn phòng tứ bảo.
Bài 5. Đất trời muôn thuở và Đạo hiếu đễ
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Địa mạo và Ngũ hành: 山、土、田、火.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích đoạn “Tam tự kinh”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Xuân hạ thu đông thi ca (“Xuân hiểu”, “Giang tuyết”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Thiên hạ đệ nhất hành thư “Lan Đình tự”.
Bài 6. Muôn loài lục súc và Khí tiết anh hùng
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Loài vật thân thuộc: 牛、羊、马.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Tam tài, Ngũ hành và Ngũ thường (Trích đoạn “Tam tự kinh”).
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Hùng trí non sông (“Dạ túc sơn tự”, “Đăng Quán Tước lâu”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Thiên hạ đệ nhị hành thư “Tế điệt văn cảo”.
Bài 7. Chim muông thủy tộc và Lòng kính phụ mẫu
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Chim muông cá nước: 鱼、鸟、羽.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Trích đoạn “Đệ tử quy”.
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Thơ ngũ ngôn Lưu Trường Khanh (“Tống Linh Triệt thượng nhân”, “Phùng tuyết túc Phù Dung sơn chủ nhân”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Thiên hạ đệ tam hành thư “Hoàng Châu Hàn thực thi”.
Bài 8. Hoa trái mùa màng và Nền tảng gia tộc
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Hoa trái và nông nghiệp: 米、瓜、木、果.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Ngũ luân, Cửu tộc và Bách gia tánh (Trích đoạn “Ấu học quỳnh lâm”, “Bách gia tánh”).
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Cảnh thoát tục và Lòng vấn vương quê cũ (“Tầm ẩn giả bất ngộ”, “Độ Hán Giang”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Khải thư tứ đại gia.
Bài 9. Khí cụ sinh hoạt và Tôn kính sư trưởng
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Tre trúc và Khí cụ: 竹、刀、弓、网.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Vâng lời cha mẹ và Nghe dạy sư trưởng (Trích đoạn “Đệ tử quy”, “Thiên tự văn”).
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Vọng Xuyên phong cảnh (“Loan Gia lại”, “Bạch Thạch than” – Vương Duy).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Hành thư tứ đại gia / Tống tứ gia.
Bài 10. Đồ dùng thường nhật và Nghệ thuật Bia Thiếp
- Phân hệ 1: Thức văn đoán tự – Vật dụng trong đời sống: 户、几、壶、衣、车.
- Phân hệ 2: Khai mông khải trí – Đi thưa về trình và Tận tụy chăm cha mẹ (Trích đoạn “Đệ tử quy”).
- Phân hệ 3: Tụng thi dã tính – Cảnh sắc bốn mùa (“Chung Nam vọng dư tuyết”, “Hạ dạ”).
- Phân hệ 4: Bác văn quảng thức – Bia và Thiếp.
Và về sau, dựa trên nội dung này, tôi sẽ đọc và viết lại để tự mình trải nghiệm học những kiến thức về văn hoá Trung Quốc được đưa vào sách giáo khoa của họ.
Trả lời